Op. cit.,

Wędrują po lasach z wykrywaczami żelaza, asystują przy robotach drogowych, szperają na strychach u znajomych i przeszukują śmietniki. Nazywani są z sympatią „wariatami z wieży”.

Czasem ktoś na przystanku pyta mnie o coś. Nie mówię po polsku, więc często pytają, skąd jestem. Odpowiadam, że z Niemiec – to jedna z kilku rzeczy, które umiem już powiedzieć po polsku. Nigdy nie jestem pewna, jakie wzbudzam w nich uczucia. Oczywiście nikt nie zachowuje się agresywnie, ale ja czuję lekki niepokój związany z tym, co może się dziać w ich głowach.

Rozpięty pomiędzy swoim doświadczeniem a oficjalnym sposobem prezentowania historii oraz między poszukiwaniem autentyczności a pokazywaniem rekonstrukcji, tubylczy przewodnik rusza na miasto.

Warto zatrzymać się przez chwilę przy tym niepozornym skwerku porosłym zdeptaną trawą, otoczonym muranowskimi blokami. To właśnie tu bije najżywsze i najbogatsze źródło naszej wiedzy o getcie warszawskim, o losie jego mieszkańców zamkniętych za murami.

Portrety Lenina i Breżniewa, propagandowe slogany o pokojowym atomie i
budowie komunizmu, wezwania do socjalistycznej pracy, podręczniki
materializmu dialektycznego – i wszystko pokryte warstwą brudu, rdzy i
(nieistotne, że niewidzialnego) promieniowania.

Warszawa, w której przed rokiem 1939 mieszkała jedna z największych społeczności żydowskich na świecie, dzisiaj jest miastem bez Żydów. Ale nie bez kultury żydowskiej, która coraz częściej jest re-konstruowana.

Już gdy spotkali się po raz pierwszy, na początku lat 30. XX wieku, podczas zjazdu wołyńskich zielonoświątkowców, zawrzało. On – szanowany kaznodzieja, głoszący Słowo Boże po białoruskich i ukraińskich wsiach i miasteczkach. Ona – zbuntowana przywódczyni, prorokini samozwańcza, jurodiwa i heretyczka, która przetrwała próbę ognia, stając się głową Rodu Żertwy. On nadal prawowierny, posłuszny zielonoświątkowej ortodoksji. Ona z planem zbawienia maluczkich, do którego realizacji potrzebowała wspólnika.