Op. cit.,

Na warszawskiej Pradze swoje miejsce znalazło wiele inicjatyw kulturalnych i społecznych. Zeszłej jesieni pojawiła się kolejna, o odmiennym od dotychczasowych charakterze. Afryka Szkoła Ruchu i Tańca to miejsce poznawania kultur pozaeuropejskich, ale też przestrzeń, w której spotykają się osoby pochodzące z różnych stron świata.

W 2006 roku, po dziewięciu latach pobytu w Polsce, „Ciocia” nie zna jeszcze całego Nowego Światu. Większość czasu spędza w barze, w kuchni albo obsługując klientów. Nie ma czasu na przyjemności, boi się chodzić sama po Warszawie.

Badacz nie może już tylko przyglądać się, ale razem z wykluczonymi powinien budować ich świadomość. Zwrot performatywny stał się odpowiedzią na słabość zdystansowanego pióra. Podczas tegorocznego spisu powszechnego nadarza się okazja na piękny antropologiczny performance. Rzecz jest prosta i całkowicie legalna; wystarczy w „badaniu pełnym” spisu pominąć sugerowaną nam przynależność do którejś z prawie dwustu narodowości i wybierając kategorię „inne – wpisać jaka” (uwaga, tą rubrykę nie jest łatwo znaleźć ponieważ wyskakuje na końcu listy różnych „innych” narodowości) wpisać to co w sposób znaczący buduje naszą tożsamości.

Kiedy po otwarciu drzwi widzimy przed sobą uśmiechniętych ludzi z
kolorową gazetką w dłoniach, zwykle reagujemy zniecierpliwieniem.
Jednak świadkowie Jehowy nie zniechęcają się i niestrudzenie zapraszają
do przyszłego Królestwa. Przyjęcie zaproszenia do ich grona wcale
jednak nie zapewnia wstępu do raju.

Dzisiejszy polski Cygan to nie jest Cygan z naszych, ani też z cygańskich wyobrażeń. Wpływa na to osiedlenie, telewizja, szkoła, technika. Cyganie stają wobec dylematu: co robić, by móc korzystać z tych samych praw, które mają inni obywatele, nie być osobami stygmatyzowanymi, ale też nie utracić tego, co jest wysoko cenione w tej społeczności – lojalności wewnętrznej, współpracy, silnych więzi rodzinnych?