Op. cit.,

Badania etnograficzne to rodzaj wiedzy ukrytej – specyficznej wiedzy w działaniu. Najlepszą formą jej zdobywania jest praktyka i możliwie długotrwały, bezpośredni kontakt z osobą, której ufamy i która tę wiedzę posiada. Nauka etnografii powinna więc być pewnego rodzaju socjalizacją. Ważna jest nie sama wiedza na temat badań etnograficznych, lecz raczej doświadczenie, a także wysłuchanie odpowiedniej liczby tzw. anegdot, bezpośredni kontakt z innymi badaczami, obserwowanie ich zachowań w terenie oraz doświadczanie ich reakcji na nasze działania, i oczywiście odpowiednie lektury – nie podręczniki metod badań jakościowych, a monografie etnograficzne, pokazujące działania innych antropologów

Czy etnografom potrzebna jest metodologia badań terenowych? Czy profesjonalizacja antropologii nie łączy się z jej komercjalizacją? Czy “gęsty opis” to zbyt mało? Jakie znaczenie podczas badań terenowych ma spotkanie i czy takie prawdziwe jest w ogóle możliwe?

Na te i na wiele innych tematów z Tomaszem Rakowskim rozmawia Marcin Leszczyński.

Zapraszamy do lektury i zabrania głosu w dyskusji o metodzie we współczesnej antropologii.

Kamil Pietrowiak
Królestwo za Metody!

Coraz częściej wyraźna staje się konieczność modernizacji programu nauczania, który zapewniłby studentom i absolwentom etnologii zdobycie wiedzy na temat dostępnych metod badawczych, sposobów oraz możliwości ich wykorzystania w konkretnych sytuacjach i obszarach świata społecznego, a przede wszystkim zdobycie umiejętności ich zastosowania. Aby bez poczucia niekompetencji mogli uczestniczyć w projektach, które swą tematyką dotykają zagadnień życia społecznego – czy będą to badania marketingowe, czy kampanie na rzecz budowy społeczeństwa obywatelskiego i równouprawnienia.

Katarzyna Wala
O profesjonalizacji badań w antropologii

Na pytanie o to, czym zajmują się antropolodzy, Clifford Geertz odpowiedział kiedyś, że antropolodzy piszą. I wielu z nas rzeczywiście wzięło sobie do serca jego słowa. Tomasz Rakowski wspomina nawet o skrybocentryzmie polskiej antropologii, wskazując na centralną rolę pisarstwa w praktyce antropologicznej. Z drugiej strony nie wszyscy zajmujemy się „tylko” pisaniem. Pojawia się coraz więcej prac opartych na badaniach terenowych. Mimo to trudno odszukać w tych tekstach wykładnię praktyki badawczej.

Na pytanie o to, czym zajmują się antropolodzy, Clifford Geertz odpowiedział kiedyś, że antropolodzy piszą. I wielu z nas rzeczywiście wzięło sobie do serca jego słowa. Tomasz Rakowski wspomina nawet o skrybocentryzmie polskiej antropologii, wskazując na centralną rolę pisarstwa w praktyce antropologicznej. Z drugiej strony nie wszyscy zajmujemy się „tylko” pisaniem. Pojawia się coraz więcej prac opartych na badaniach terenowych, wydaje się coraz więcej książek traktujących o tym, jak prowadzić badania. Okazuje się więc, że można nadać ramy temu, co niewypowiedziane, przekazać w języku to, co przynależy do sfery doświadczenia.

Królestwo za Metodę! Królestwo za Metody! – proszącym tonem wołali ci, którzy mieli jeszcze nadzieję. Metoda albo śmierć! – krzyczeli inni, bezsilni, szukający winnych. – Cóż mamy odpowiedzieć naszym Matkom i Ojcom, Babciom i Ciotkom, kiedy pytają: i co teraz? Jak reagować na kolejne policzki, kolejne razy: a nie mówiłam? Czego cię tam uczą? Czego nauczyli? Co teraz będziesz robił? Gdzie będziesz pracował? Pięć lat i po wszystkim? Żadnych umiejętności? No powiedz nam, powiedz, co ty potrafisz po tych studiach? W czym jesteś dobry? Co wiesz takiego, czego nie wiedzą inni? Że byłeś na kilku wycieczkach? I co tam robiłeś? Co z tego wynikło? Za dużo pytań, żadnych odpowiedzi. Stali w bezruchu, wpatrując się w zamykające się powoli drzwi Uniwersytetu. – Cóż mamy zrobić? – pytali patrząc po sobie. – Jak się za to zabrać? Jak zacząć? Jak się przygotować? Jak szukać, zbierać? Jak to opracować? Królestwo za Metodę! Królestwo za Metody!