Op. cit.,

Wędrują po lasach z wykrywaczami żelaza, asystują przy robotach drogowych, szperają na strychach u znajomych i przeszukują śmietniki. Nazywani są z sympatią „wariatami z wieży”.

Novokomponovaną narodną muzikę i wyrosły z niej turbo-folk krytycy muzyczni nazywają dźwiękowymi potworami lub szkaradnymi hybrydami. Choć same nazwy obu tych gatunków w bezpośredni sposób odwołują się do tradycyjnej muzyki serbskiej – narodna znaczy ludowa, zaś folk jednoznacznie wskazuje źródło inspiracji – często odmawia im się jakichkolwiek związków z przeszłością. Czy słusznie? Chyba nie do końca, ponieważ związki z dawnymi tradycjami, zarówno w sferze czysto muzycznej, jak i społecznej, są w tej nowej muzyce narodowej wyraźnie widoczne.

Czasem ktoś na przystanku pyta mnie o coś. Nie mówię po polsku, więc często pytają, skąd jestem. Odpowiadam, że z Niemiec – to jedna z kilku rzeczy, które umiem już powiedzieć po polsku. Nigdy nie jestem pewna, jakie wzbudzam w nich uczucia. Oczywiście nikt nie zachowuje się agresywnie, ale ja czuję lekki niepokój związany z tym, co może się dziać w ich głowach.

Rozpięty pomiędzy swoim doświadczeniem a oficjalnym sposobem prezentowania historii oraz między poszukiwaniem autentyczności a pokazywaniem rekonstrukcji, tubylczy przewodnik rusza na miasto.

Warto zatrzymać się przez chwilę przy tym niepozornym skwerku porosłym zdeptaną trawą, otoczonym muranowskimi blokami. To właśnie tu bije najżywsze i najbogatsze źródło naszej wiedzy o getcie warszawskim, o losie jego mieszkańców zamkniętych za murami.

Portrety Lenina i Breżniewa, propagandowe slogany o pokojowym atomie i
budowie komunizmu, wezwania do socjalistycznej pracy, podręczniki
materializmu dialektycznego – i wszystko pokryte warstwą brudu, rdzy i
(nieistotne, że niewidzialnego) promieniowania.

„Dreszczem tajemnym przenikają nas – pisała w międzywojniu Kazimiera Chobotowa, nieustannie obcująca z profetycznym darem Agnieszki Pilchowej – wizje dni dzisiejszych i już, już nadchodzących, ściągnięte […] na plan ziemski jasnowidnem okiem wieszczów z owych wyżyn, gdzie rzutują się i rozstrzygają losy ludzkości”.

Już gdy spotkali się po raz pierwszy, na początku lat 30. XX wieku, podczas zjazdu wołyńskich zielonoświątkowców, zawrzało. On – szanowany kaznodzieja, głoszący Słowo Boże po białoruskich i ukraińskich wsiach i miasteczkach. Ona – zbuntowana przywódczyni, prorokini samozwańcza, jurodiwa i heretyczka, która przetrwała próbę ognia, stając się głową Rodu Żertwy. On nadal prawowierny, posłuszny zielonoświątkowej ortodoksji. Ona z planem zbawienia maluczkich, do którego realizacji potrzebowała wspólnika.